Cerkiew prawosławna w Gorzowie Wielkopolskim

Po zakończeniu II wojny światowej do Gorzowa Wlkp. napłynęli przesiedleńcy ze wschodu. Nie byli to tylko Polacy, ale także Tatarzy, Romowie, Łemkowie, Bojkowie, Białorusini, Ukraińcy. W ramach akcji „Wisła” przesiedlono do miasta i okolic kilka tysięcy Łemków.  Wyznawcy prawosławia w Gorzowie przez wiele lat nie mieli swojej własnej świątyni. W lepszej sytuacji byli mieszkańcy Brzozy  gdzie od  1952 roku była już  cerkiew prawosławna. Do Brzozy było jednak dość daleko. Kupiono więc budynek mieszkalny, by urządzić w nim cerkiew. Na Wielkanoc 1963 roku odprawiono w cerkwi pierwsze nabożeństwo. Wiosną 1964 roku stanął ikonostas. Ikony do niego napisał ihumen Alipij (Kołodko). Obecnie ten ikonostas znajduje się w cerkwi w Torzymiu. Nabożeństwa w tej domowej cerkwi odbywały się aż do 1995 roku. Dzięki księdzu Bazylemu Michalczuk i wiernym  udało się wybudować  na Osiedlu Słonecznym cerkiew i plebanię. Kompleks oddano dla wiernych w 1995 roku. Cerkiew pw. Narodzenia N.M.P. konsekrował arcybiskup Bazyli.

  Po wejściu do wnętrza stajemy przed ikonostasem z trojgiem drzwi, który zdobią współczesne ikony, wykonane w szkole ikonicznej w Bielsku Podlaskim i dwie XIX- wieczne z Kijowca, przedstawiające Chrystusa Pantokratora i Trójcę Świętą.

  Od kilku lat w cerkwi rozbrzmiewają pieśni prawosławne religijne, śpiewane przez chór stworzony zarówno z wiernych, jak i sympatyków kultury wschodniej. Koncerty są ogólnodostępne i oczywiście bezpłatne. O jednym zmożecie przeczytać w moim wcześniejszym poście  "Piękno pasyjnych pieśni"

(Fot. 1. Nandi, publikacja na podst. Licencji, Fot. 2. Bogusław Sacharczuk, za zgodą na publikację)

Cerkiew św. Michała Archanioła w Brzozie

Brzoza to mała wieś położona na skraju Puszczy Gorzowskiej, zaledwie kilkanaście kilometrów od Gorzowa.
Wzmiankowana w 1337 roku, była dużą wsią feudalną. Po wojnie, w 1945 roku została zasiedlona, w ramach Akcji Wisła, ludnością pochodzenia łemkowskiego.  Zachowany we wsi, wczesnoromański kościół z połowy wieku XIII, najpierw rzymskokatolicki, potem ewangelicki, stał się w 1952 roku cerkwią prawosławną pw. św. Michała Archanioła.

Świątynia zbudowana jest częściowo z ciosanego kamienia, posiada drewnianą wieżę z latarnią i hełmem dobudowaną w 1751 roku. W jej otoczeniu rosną wiekowe lipy, o obwodzie dochodzącym do 500 cm oraz klony i kasztanowce.

 W środku, skarb. Trzyrzędowy, współczesny, bo pochodzący z 2007 roku  ikonostas, największy w zachodniej Polsce, rzadko spotykany w niewielkich cerkwiach.

Autorami ikonostatu są Joanna i Jarosław Jakimczukowie.

Dla Łemków istnienie cerkwi stanowi bardzo ważny element utrzymania i zachowania ich tożsamości. Rozwój Kościoła Prawosławnego na ziemiach zachodnich przechodził wiele trudów. Notowano liczne konflikty i napięcia między katolikami a prawosławnymi. Z biegiem czasu, na szczęście, negatywne stereotypy osłabły i zwyciężyła tolerancja...

(Fot. Bogusław Sacharczuk, pseud. bs, za pisemną zgodą na publikację)

Piękno pasyjnych pieśni

W skromnej, niewielkiej gorzowskiej cerkwi, w sobotę wieczorem,  rozbrzmiały dźwięki jakich na co dzień się nie słyszy. Niesamowite wykonania pieśni, śpiewanych oczywiście a cappella , idealnie wpisały się w atmosferę  Wielkiego Tygodnia... 

Świątynia była pełna. Cudowna, wzniosła muzyka rozbrzmiewała w jej murach przez blisko godzinę...

A wszystko to dzięki uprzejmości

                               

Proboszcza Parafii Prawosławnej p.w. Narodzenia N.M.P, ks. Bazylego Michalczuka i cerkiewnego chóru Sotiria pod batutą Aleksandra Lewczyszyna.

Chór składa się z szesnastu pań, różnych wyznań i  działa przy parafii od 2005 roku. Głównym zadaniem chóru jest śpiewanie podczas nabożeństw , ale także propagowanie muzyki poza murami świątyni. 

Niestety nie mogę Wam zaprezentować żadnego utworu w wykonaniu chóru Sotiria, nie ma ich w Internecie, ale w zamian zapraszam do wysłuchania  kondakionu z Kanonu Pokutnego św. Andrzeja z Krety...

...który przypomina, że w tych szczególnych dniach należy skupić się na własnej duszy...zajrzeć do niej...srogo ocenić...obudzić jeśli zasnęła w grzechu i...nawrócić  na właściwe tory...