Od miasta do wsi; Boleszkowice

Dzisiejsze Boleszkowice (woj. zachodniopomorskie)  to niegdysiejsza osada rolniczo - rycerska. Jak głosi legenda założona została przez Bolesława Chrobrego. W oparciu jednak o różne dokumenty można je powiązać z imieniem Boleszek lub z Bolesławem Rogatką lub innym księciem o imieniu Bolesław, bowiem oba imiona były wówczas bardzo popularne. Jak było, nie wiadomo. Jednak ślad Chrobrego odnajdujemy na małym boleszkowickim rynku, który dziś nosi nazwę Placu Bolesława Chrobrego i na posadowionym na nim, w 2000 roku, kamieniu pamiątkowym poświęconym pionierom Boleszkowic.

Wróćmy jednak do faktów. Według najstarszych dokumentów z roku 1252 roku osada nosiła nazwę Bolescoviz i określana była jako miasto gród. 11 lat później dostała się pod władanie Brandenburgii. W 1350 roku gród stał się własnością biskupów lubuskich. W 1452 roku miasteczko stało się w całości własnością Zakonu Krzyżackiego. Do 31 stycznia 1945 roku pozostało niemieckie i nosiło nawę Fürstenfelde.

Miasto bez murów...

Boleszkowice nie posiadały murów obronnych. Ochronę stanowił wał i rów z wodą oraz trzy wiodące do miasta bramy, a raczej mosty. O średniowiecznym charakterze Boleszkowic świadczy zachowana siatka ulic typowa dla epoki Średniowiecza z centralnym placem. Na nim znajdował się rynek i murowany ratusz, który spłonął w wieku XVII. Niedawno pięknie przebudowano tą część wioski, tworząc tym samym jego wizytówkę.

Tak jak kiedyś, tak i dziś na rynku kwitnie życie kulturalne i rozrywkowe.

 


Szlak handlowy...

W XV wieku Boleszkowice posiadły prawo targowe. Odbywały się tu jarmarki na których handlowano płodami rolnymi, piwem i wyrobami rzemieślniczymi. Położenie na ważnym szlaku handlowym sprzyjało rozwojowi gospodarczemu miasta. Kiedy  przyszedł czas wojny siedmioletniej podpalenia, walki oraz grabieże zniszczyły miasto i dobytek mieszkańców.

Wielka bitwa...

Pięć kilometrów od Boleszkowic stoczona została jedna z największych bitew XVIII wieku. Pochłonęła 30.000 żywotów. Czytaj więcej : "Jakkolwiek to nie nasza bitwa, ale nasz malarz "; Sarbinowo

Po niej...

Nastąpił wielki rozkwit miasta. Prężnie rozwijało się rolnictwo, rzemiosło, przemysł (cegielnia), drewniane domy zamieniły się w murowane, powstały drogi i wreszcie linia kolejowa. Pierwsza wojna światowa przekreśliła wszystko...Kolejna szansa na odbudowanie miasta pojawiła się niedługo po jej zakończeniu. Mimo, że buduje się gazownię na gaz organiczny. kanalizację burzowo - deszczową, utwardza drogi (bruk i krawężniki), mimo, że są trzy piekarnie, młyn o napędzie elektrycznym...to Boleszkowice zatracają swój miejski charakter. Druga wojna światowa dokonuje dzieła upadku.


Powrót do Polski...

Najnowsze dzieje Boleszkowic zaczynają się w 1945 r. W dniu 31 stycznia 1945 roku zwiadowcy czołgiści Drugiej Armii Pancernej Gwardii Armii Czerwonej wkraczają do Boleszkowic, a następnie kierują się w stronę Kostrzyna celem rozpoznania sił znajdujących się w Twierdzy Kostrzyn. Ostatecznie powrót Boleszkowic do Polski nastąpił 2 lutego 1945 roku. 1 stycznia 1971 roku, po pięciu wiekach,  zabrano Boleszkowicom prawa miejskie.

Dziedzictwo kulturowe...

Jedynym zachowanym świadkiem historii Boleszkowic jest zbudowany z granitowych kamieni kościół z XIV wieku. Zlokalizowany jest w centrum wsi, na niewielkim, naturalnym wzniesieniu. Do dzisiaj zachowały się średniowieczne dolne partie wieży i ostrołukowy portal.. 

W swojej historii, w wyniku wojen, najazdów i pożarów świątynia była trzykrotnie niszczona. Ostatnia odbudowa miała miejsce w połowie XIX wieku.

We  wnętrzu świątyni na uwagę zasługuje pochodzący z czasów napoleońskich drewniany , polichromowany ołtarz główny, empory i neogotycka chrzcielnica. Pozostały wystrój  pochodzi z lat 1975-78.

Kościół po II wojnie światowej został konsekrowany w dniu 13 czerwca 1946 roku. W 1947 roku erygowano samodzielną parafię św. Antoniego Padewskiego w Boleszkowicach.



Na terenie Gminy Boleszkowice warto odwiedzić 

Chwarszczany; Dawna Komandoria, dziś kościół

Myślibórz; miasteczko o średniowiecznym rodowodzie

Niewielkie miasteczko Myślibórz (woj. zachodniopomorskie) malowniczo położone nad rzeką Myślą i Jeziorem Myśliborskim oraz otoczone lasami wabi nie tylko urokliwym położeniem, ale również pozostawionymi tu przez wieki śladami historii.

źródło zdjęcia - Link

W V wieku p.n.e. przy wschodnim brzegu jeziora założono osadę obronną.  Zamieszkała tu ludność prasłowiańską należąca do kultury łużyckiej. Później osiadła w tym miejscu ludność słowiańska. W wieku X Król Polski Mieszko I włączył te ziemie do państwa polskiego. Wtedy nie było to ani miasto, ani gród, a wciąż jedynie osada rybacka o nazwie Sołtyń (od niej pochodzi późniejsza nazwa miasta - Soldin) , położona na ważnym szlaku handlowym prowadzącym ze Śląska i Wielkopolski ku ujściu Odry. 

Okres Średniowiecza był najważniejszy w dziejach grodu. W 1253 roku ziemie te opanowali książęta pomorscy, później Brandenburczycy, a następnie Zakon Templariuszy, który ok. 1260 roku zbudował tu swój dwór obronny. Dał on początek dzisiejszemu miastu, założonemu przez margrabiów brandenburskich i w 1270 roku otrzymał przywileje miejskie na prawie niemieckim. 

Pod koniec XIII i na początku XIV  nastąpił intensywny rozwój miasta, które w latach 1298 - 1537 było stolicą Nowej Marchii. Bito tu własna monetę, odbywały się sądy i jarmarki, a na terenie Nowej Marchii obowiązywała myśliborska miara i waga. Miasto stało się centrum gospodarczym regionu, ze wspaniałymi, reprezentacyjnymi budowlami. Zostało też ufortyfikowane silnymi murami miejskimi, wzniesionymi z kamienia polnego, z których dziś niestety niewiele zostało ...

W całym pierścieniu murów o długości 1900 metrów znajdowało się 49 czatowni i baszt. Zachowała się jedna. Baszta Prochowa.

Miasto posiadało trzy bramy wjazdowe. Od strony zachodniej znajdowała się brama Młyńska zwana również  Kostrzyńską (obecnie nieistniejąca), od północy zachowana  Brama Pyrzycka i od wschodu Nowogródzka zwana  Bramą Gorzowską, gdyż droga przez bramę prowadzi m.in. na Gorzów Wielkopolski.

Brama zbudowana jest na planie kwadratu,  w całości z cegły i ozdobiona licznymi blendami oraz skarpami wzmacniającymi mury.  Posiada ceramiczny, namiotowy, czterospadowy dach. Obecnie w bramie znajduje się punkt informacji turystycznej PTTK.

Na przestrzeni dziejów miasto było wielokrotnie plądrowane i palone. Po raz pierwszy w 1271 roku, gdy Myślibórz zdobyły wojska Bolesława Pobożnego. W 1433 roku miasto, znajdujące się w rękach Krzyżaków, spalili husyci. W 1473 roku zdobycia i zniszczenia miasta dokonał książę zachodniopomorski Bogusław X. Dwa pożary miały miejsce w XVI wieku. Decyzją władz miasto odbudowano. Niestety, w czasie wojny 30 - letniej (1618 -1648) miasto wielokrotnie splądrowały katolickie wojska cesarskie oraz protestanccy Szwedzi. Dotkliwe szkody przyniosła mu wojna 7 - letnia (1756 - 1763). Na skutek licznych przemarszów wojsk pruskich i rosyjskich dokonało się kolejne zniszczenie miasta. W ramach usuwania zniszczeń wzniesiono w 1771 roku, w Rynku, obecny ratusz.

Kolejną, poza licznymi zarazami, klęską miasto zostało dotknięte w 1785 roku, kiedy to ponownie spłonęło. Po pożarze odbudowano je na dawnym planie.

Wieki przetrwało, choć nie w stanie pierwotnym, kilka budowli. Najważniejszą jest trzynastowieczna Kolegiata św. Jana Chrzciciela  (o niej niebawem).

Interesującym, najmniej przez czas zmienionym, zabytkiem Myśliborza jest Kaplica Św. Ducha z połowy wieku XIV zbudowana na planie prostokąta. Jej dolne partie wykonane są z ciosów kamiennych, górne zaś z cegły. Pierwotne przeznaczenie kaplicy nie jest wyjaśnione. Historycy podają, że albo pełniła funkcję kaplicy margrabiego albo należała do gildii kupieckiej.  W XVI wieku była wykorzystywana jako owczarnia i browar, a w XVIII wieku był w niej magazyn soli. W połowie XIX wieku została przerobiona na remizę strażacką, a pod koniec XIX wnętrze zaadaptowano na cele mieszkalne. Po II wojnie światowej w kaplicy mieścił się magazyn. W 1979 roku przeprowadzono generalny remont budynku i otwarto w nim muzeum regionalne.

Fot. Kapitel, z zachowaniem Licencji

Kolejnym bardzo cennym zabytkiem jest trzynastowieczna ceglana świątynia z szachulcową wieżą z 1738 roku.

Kościół pełnił funkcję świątyni dworskiej przebywającego często w Myśliborzu margrabiego Albrechta III. W kościele pochowani zostali dwaj jego synowie. Doszczętnie zniszczony przez husytów odbudowany został dopiero sto lat później. W latach 1539-1593 kościół pełnił funkcję fary luterańskiej. Zastąpił kolegiatę, którą strawił pożar. Ufundowano wówczas dla kościoła dzwony, ambonę oraz organy . W 1635 roku zawaliły się sklepienia trzech wschodnich przęseł kościoła. Nigdy ich nie odbudowywano. W zamian skrócono kościół o ok. 20 m - do długości 42 m.  W roku 1717 zawaliła się wieża niszcząc sklepienia zachodnich przęseł świątyni. Odbudowę przeprowadzono w latach 1734-1738, przy czym sklepienia zastąpiono stropami. W XIX wieku funkcje sakralne pełniły tylko 4 przęsła nawy. Pozostała część wykorzystywana była jako koszary i spichlerz. W latach 1927-1928 przeprowadzono generalny remont budynku przystosowując go do pełnienia funkcji domu ludowego. W drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku następowała częsta zmiana sposobu wykorzystania budynku. Mieścił się tu m.in. radziecki szpital polowy, a następnie polski szpital cywilny, Dom Społeczno-Oświatowy, Liceum Pedagogiczne, bursa żeńska Liceum Pedagogicznego , Powiatowa Biblioteka Publiczna, sala muzyczna Liceum Pedagogicznego. Od 1955 w budynku miał swoją siedzibę Powiatowy Dom Kultury, przekształcony w 1975  w Myśliborski Ośrodek Kultury.

Równie ciekawym zabytkiem Myśliborza jest Kaplica św. Gertrudy z drugiej połowy XV wieku.

Zbudowana jest z cegły na kamiennym cokole, a jej ściany wzmocnio przyporami. Początkowo kaplica należała do szpitala św. Gertrudy. Wewnątrz znajdował się ołtarz zawierający figurę św. Gertrudy.  Cała kaplica przeszła gruntowny remont w latach 1912-1913. W czasie II wojny światowej lub wkrótce po niej zaginęło wyposażenie kaplicy. Obecnie w kaplicy mieści się Ośrodek Edukacji Plastycznej.

W 1933 roku  wystawiono w niej trumny ze szczątkami dwóch litewskich pilotów, uczestników przelotu Nowy Jork – Kowno. Piloci Steponas Darius i Stasys Girėnas zginęli w katastrofie samolotowej pod Pszczelnikiem. Wydarzenia te upamiętnia współczesny pomnik z 2008 roku znajdujący się przed kaplicą. Przepołowiony gigantyczny kamień jest wydrążony i w środku wypolerowany.  Przywodzi na myśl kulę ziemską i dwa odległe kontynenty. W jednej z jego części, w głębi zaznaczono Nowy Jork, a w drugiej Kowno.

Niespokojny w dziejach miasta wiek XVII i XVIII przyczynił się do osłabienia rozwoju gospodarczego. Poprawę przyniosło  uruchomienie połączeń kolejowych z Kostrzynem i Stargardem (1882), Barlinkiem (1883) i Gorzowem (1912). Obecnie do Myśliborza nie kursuje żaden pociąg. Nie ma szyn, a dworzec kolejowy ulega zniszczeniu...

W wyniku działań zbrojnych w końcowym okresie II wojny światowej miasto zostało zniszczone w ok. 40%.

2 lutego 1945 roku do miasta weszły wojska sowieckie.  23 maja 1945 roku miasto przekazane zostało administracji polskiej. 

Przed ratuszem umiejscowiono pamiątkowy głaz poświęcony "Pionierom Ziemi Myśliborskiej w 50. rocznicę powrotu miasta do Macierzy"

Dziś Myślibórz nie jest już centrum gospodarczym, nie ma tu przemysłu. Nieskażone powietrze, mnogość lasów i zieleni dało asumpt do rozwoju turystyki. Powstała szeroka baza noclegowa; hotele, ośrodki sportowe, gospodarstwa agroturystyczne i kwatery prywatne.

Wspomniane Jezioro Myśliborskie o powierzchni 614 ha, stwarza bardzo korzystne warunki do żeglowania i uprawiania innych sportów wodnych, a także do zażywania kąpieli.  W samym Myśliborzu znajdują się dwie plaże.

Malownicza rzeka Myśla zmierzająca wprost do Odry, przepływająca przez Jezioro Myśliborskie stanowi wartościowy szlak kajakowy.

Fot. Kapitel, z zachowaniem Licencji

Rzeka, o długości prawie 100 km.,z której 8 km.  przecina Myślibórz, w dużej części zachowała swój pierwotny bieg. Dzięki czemu koryto  meandruje, tworząc liczne zakola, rozlewiska i stawy przyrzeczne.  Powalone drzewa i dzika przyroda wzmacniają jej malowniczość. W górnym biegu przepływa przez obszar chronionego krajobrazu pod nazwą Pojezierze Myśliborsko-Barlineckie, w środkowym biegu przez obszar chronionego krajobrazu zwanego Wysoczyzna Gorzowska, a dolny bieg i ujście znajdują się na terenie Parku Krajobrazowego Ujście Warty

W pobliżu : Pomnik w Pszczelniku upamiętniający litewskich pilotów, którzy nie dolecieli z Nowego Jorku do Kowna

"Jakkolwiek to nie nasza bitwa, ale nasz malarz "; Sarbinowo

Na polu położonym między Sarbinowem, Gudziszem, Chwarszczanami i Cychrami, 5 kilometrów od Boleszkowic (zachodniopomorskie) 25 sierpnia 1758 roku na przeciwko siebie stanęły wojska pruskie króla Fryderyka II i armia rosyjska carycy Elżbiety, kierowana przez angielskiego generała Wiliama Fermora. Wydarzenie to stanowiło część tzw. wojny siedmioletniej prowadzonej o dominację w Europie , pomiędzy państwem pruskim, a Rosją, Austrią i sprzymierzeńcami. 

W toku działań wojennych wojska rosyjskie zajęły tereny Prus od Królewca, aż po Berlin zagrażając istnieniu królestwa pruskiego. W związku z wkroczeniem armii rosyjskiej na Śląsk, Fryderyk II Wielki postanowił ją zniszczyć. Doszło więc do bitwy na polach sarbinowskich.

Po kilkunastu godzinach walki wyczerpane obie armie zaprzestały dalszej walki. Rosjanie wycofali się do Wielkopolski, a Prusacy podążyli na Śląsk.

Po obu stronach tej prusko-rosyjskiej bitwy brali udział oficerowie polscy, w tym także ochotnicy rekrutujący się spośród młodzieży szlacheckiej, którzy wstąpili do armii Fryderyka II i kształcili się w pruskich szkołach wojskowych. Po stronie pruskiej walczyli huzarzy Pawła Józefa Małachowskiego. Po stronie rosyjskiej wśród biorących udział w bitwie Polaków walczył m.in. książę Lubomirski oraz przyszły hetman wielki koronny Franciszek Ksawery Branicki.

Była to jedna z najkrwawszych batalii wieku XVIII, która pochłonęła 30.000 żywotów. Po krwawym boju obie strony przypisały sobie zwycięstwo, choć de facto bitwa nie została rozstrzygnięta.

Częścią tej historii jest obraz wielkiego polskiego malarza Wojciecha Kossaka zatytułowany "Bitwa pod Sarbinowem",  namalowany  w 1899 roku na zlecenie cesarza Wilhelma II . Dzieło , którego reprodukcja wystawiona jest w Muzeum Twierdzy Kostrzyn, ukazuje kontratak kirasjerów generała von Seydlitz na pozycje rosyjskie. 

Oryginał odnaleziony w magazynach poczdamskiego muzeum,  po pracach konserwatorskich , eksponowany jest w budynku dawnych koszar pruskich w Poczdamie.

(Zdjęcia pochodzą z obchodów 250 lecia bitwy pod Sarbinowem; 2008 r.)

Równo; najstarsza wieś zachodniopomorskiego

Zagubiona w dolinie Płoni, wśród lasów i pól wioska  Równo często bywa odwiedzana przez turystów. Nie są to historyczne eskapady, a jedynie punkt na trasie do rezerwatu położonego kilometr za nią. Rzadko która grupa zatrzymuje się tu na dłużej. A warto, bowiem historia niewielkiego Równa, położonego niespełna 10 km. od Barlinka sięga roku 1278 i jest najstarszą wsią województwa zachodniopomorskiego. W wiekach średnich nosiła nazwę Rovino i była najpierw majątkiem rycerskim. Dopiero w  1337 roku książę Otto I podarował Równo cysterkom pełczyckim. Po reformacji, właścicielami 10 łanów chłopskich i 2 zagród lenna sołtysiego zostali  Waldowowie. Kolejną właścicielką stała się wdowa po Feliksie von Natzmer.

W XIX wieku wioska należała do rodziny Ruhnke. Wtedy  powstał  tu folwark.  Po I wojnie światowej kupiła go rodzina Jahnke z Barlinka, właściciela fabryki krzeseł. W czasie II wojny światowej mieściła się w wiosce filia obozu pracy. Po wojnie gospodarką zajął się PGR. Dzięki temu ocalał zbudowany w 1831 roku przez Ruhnke dwór. Pałac, bo tak nazywają go mieszkańcy,  nie jest okazały, nie jest piękny, ale dzięki temu, że został po II wojnie zasiedlony, zachował się. Do dziś mieszka tam kila rodzin.

Ciekawym elementem pofolwarcznym jest  owczarnia z 1888 roku. Na jednej ze ścian znajduje się charakterystyczny zegar słoneczny.

W niedalekiej odległości od folwarku znajdują się  ruiny średniowiecznego kościoła. Według źródeł świątynia została wzniesiona krótko po założeniu wsi. Kościół zbudowany został z ciosów kamiennych, granitowych, z dwoma romańskimi portalami. Do początku XX wieku znajdował się w niej  gotycki tryptyk i XV-wieczna chrzcielnica. Co się z nimi stało? Można się domyślać.  Budowla przetrwała wojnę, jednak nie była użytkowana i z czasem popadła w ruinę. W połowie lat pięćdziesiątych zawalił się dach i strop.

W pobliżu pałacu stoi niepozorny zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan – jeden z 52 w kraju.
Tuż za wsią znajduje się niezwykłe miejsce, wspomniany na początku wpisu rezerwat Skalisty Jar Libberta.

Jak na wieś średniowieczną przystało ma ona swoją legendę. "Wiele lat temu w Równie żył młody chłopak, syn pszczelarza. Bardzo kochał muzykę. Młodzieniec spośród wszystkich instrumentów najbardziej upodobał sobie skrzypce. Często więc pojawiał się w karczmie, gdzie przygrywał miejscowy skrzypek. Chłopiec był gotów zrobić wszystko, żeby dostać taki instrument i nauczyć się na nim grać – ta wieść szybko dotarła do mieszkańców pobliskiego lasu. Pewnego razu do karczmy przyszła piękna dziewczyna. Opowiedziała młodzieńcowi o skrzypku, który często gra w leśnym jarze. Chłopiec szybko pobiegł na miejsce i natychmiast usłyszał cudną muzykę. Skrzypek obiecał przekazać młodzieńcowi instrument oraz wszelkie talenty, jeśli tylko podpisze pewien kontrakt. Chłopak bez namysłu złożył podpis na pergaminie i nieświadomy, że zaprzedał swoją duszę diabłu, oddał się całkowicie muzykowaniu. Zdobył sławę, pieniądze i szacunek. Jednak beztroskie i dostatnie życie szybko przeminęło, a jego dusza po dziś dzień przygrywa smutne melodie na dnie leśnego wąwozu." 

 W pobliżu ---> Miasto Króla Szachów

 

Skalisty Jar Libberta






( Zdj. 1 Brat Tom, zdj.2 i 3 Kapitel, Wikipedia, na podstawie Licencji )

"Racz odwiedzić Recz"

Nad rzeką Iną, prawym dopływem Odry, w województwie zachodniopomorskim położony jest Recz. We wczesnym średniowieczu istniał tu pomorski gród strażniczy oraz osada na podgrodziu. Około 1237 joanici wybudowali tu zamek, który w 1269 roku zdobył i zniszczył książę pomorski Barnim. Wkrótce po tym ziemie te opanowali margrabiowie brandenburscy. W 1284 roku założyli obok zniszczonego zamku miasto. Ruiny zamku zaś przekazali cysterkom, które zbudowały tu swój klasztor całkowicie zacierając ślady po zamku. . Obok miasta istniała nadal osada podmiejska, która zachowała swą odrębność i słowiański charakter. Przez te tereny przebiegał ważny szlak handlowy prowadzący  z Wielkopolski do Szczecina. Szlak ten zwany był "polską drogą".

Późno, bo w wieku XIV gród otoczony został murami obronnymi. W 1370 roku otrzymało go jako lenno  rodzina von Wedlów ( należało do rodu m.in. opisywane przeze mnie Tuczno, Sokoliniec, Mirosławiec) Rodzina władała nim do wieku XVIII .

Podczas wojny trzydziestoletniej miasto zostało częściowo zniszczone, a w 1657 zdobyte przez Stefana Czarnieckiego.

W czasie II wojny światowej Recz stanowił ważny punk niemieckiej obrony na Pomorzu. Podczas walk w 1945 roku trzy razy przechodził z rąk do rąk i uległ zniszczeniu w 80% tracąc całe śródmieście. Z uwagi na to w Reczu nie zachowało się wiele zabytków, jednak te, które szczęśliwie przetrwały warte są zobaczenia. 

 W mieście zachował się średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta. Czworokątny rynek otoczony jest pozostałościami murów obronnych. zbudowanych z kamienia polnego. W linii murów przetrwały baszty. Baszta Więzienna oraz najpiękniejsza ceglana gotycka baszta obronna z wieku XV zwana Basztą Drawnieńską zbudowaną na planie kwadratu. Górą przechodzi w kształt cylindryczny. Baszta zwieńczona jest hełmem i blankami zrekonstruowanymi w wieku XIX. Obok niej wznosi się czatownia z oryginalnym stożkowym dachem z wieku XV. 

 Do dziś przetrwały również fragmenty Bramy Choszczeńskiej, którą można obejrzeć TU

Baszta pochodzi z XIV wieku, znajduje się przy rozwidleniu dróg do Choszczna i Stargardu. Chroniła wjazdu do miasta od strony zachodniej. Oprócz funkcji militarnej stanowiła piękną wizytówkę Recza. Przejazd - jak podają źródła - "dokonywał się pod ostrołukową bramą, zamykaną z zewnątrz, przesuwaną pionowo, broną. Zakończona była, prawdopodobnie, gankiem strzelniczym i ostrosłupowym, ośmiobocznym, wysokim dachem." Na archiwalnych pocztówkach wyglądała tak:

W centrum Starego Miasta zachował się potężny gotycki kościół z wysoką wieżą, zbudowany w 1355 roku. Jest to najcenniejszy zabytek Recza.

Jego przepiękne wnętrze ze wspaniałym wczesnobarokowym ołtarzem i renesansowym krucyfiksem  opisywałam w poście Kościół bombonierka 

Plac przy południowej ścianie kościoła zamieniono niedawno w niewielki ogród, którego projektanci wzorowali się na cysterskich ogrodach klasztornych. Ustawiono w nim zegar słoneczny w formie otwartej księgi, symbol upływającego czasu...

W rynku i przyległych uliczkach można spotkać  domy z cegły

 A także kilka domów ryglowych z XVIII - XIX wieku. W jednym z nich mieści się biblioteka.

 Współczesny Park Miejski jest bez wątpienia ozdobą Recza

Tytuł zapożyczony z przewodnika "Polska Niezwykła"
Zdjęcia- Tola-102 na podst. Licencji , Mariusz, za zgodą na publikację oraz zdjęcia własne

Mirosławiec; tu dokumentuje się ślady przeszłości

Mirosławiec to miasto położone w województwie Zachodniopomorskim i choć niewielkie odcisnęło na swej mapie historię dwóch narodów. Przez wieki bowiem przechodziło z rąk do rąk. Raz było polskie, raz niemieckie.  Najwcześniejsze wzmianki podają, że niegdyś istniała tu osada słowiańska, która w 1303 bądź 1314 roku stała się miastem. Lokowania dokonał margrabia brandenburski Waldemar nazywające je Nova Vredeland. Osiedlili się tu głównie niemieckojęzyczni koloniści z Meklemburgii. Miasto położone na szlaku Berlin - Królewiec rozwijało się prężnie. W skład Królestwa Polskiego weszło po ponad pół wieku, w 1368 roku, by znów niestety w 1409 r. przejść we ponownie we władanie Niemców, a konkretnie Zakonu Krzyżaków. Po pokoju toruńskim w 1466 roku  ponownie włączono je do Korony, w której granicach pozostało aż do I rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 r. Ustalona wówczas granica Rzeczypospolitej otaczała miasto w odległości zaledwie kilku kilometrów od trzech stron. Od  południa, zachodu i północy. Faktycznie miasto pozostawało  pod władzą regionalnych panów feudalnych, rodu von Wedel (kto czyta uważnie wie, że we władaniu rodu było także miedzy innymi Tuczno oraz Sokoliniec )  W 1508 roku miejscowa gałąź Wedlów przeszła na protestantyzm i przyjęła nazwisko Frydlandzki^{. (od nazwiska pochodzi późniejsza nazwa miasta - Märkisch Friedland)}

^{Rozwój miasta w dalszych latach, pod pieczą niemiecką, był bardzo ożywiony.  Wzrost gospodarczy był znaczący.}

W 1593 właścicielem miasta stała się katolicka rodzina von Blankenburg, w której rękach pozostało ono aż do 1836 roku.

Pod koniec II wojny światowej Mirosławiec stał się miejscem zaciętych walk o przełamanie Wału Pomorskiego.Uderzenie  I Armii Wojska Polskiego rozpoczęło się 9 lutego 1945 roku. Decydujący był jednak dzień następny, kiedy to wojskom udało się wejść do miasta. Rozpoczęły się wówczas walki uliczne. Liczne kontrataki niemieckiej obrony nie były w stanie obronić miasta. Wkrótce władzę przejęła polska administracja cywilna, która wysiedliła dotychczasową ludność miasta i zastąpiła ją polskimi przesiedleńcami. Nową nazwę miasta ustalono na Mirosławiec.


Przeszłość całego regionu dokumentują zbiory w Muzeum Walk o Wał Pomorski

Otwarto je 16 marca 1985 r. w budynku Ośrodka Kultury i Sportu. W tej niewielkiej placówce znajdują się trzy, podstawowe sale. Pierwsza z nich poświęcona jest historycznym staraniom o polskość Pomorza Środkowego na przestrzeni wieków. Odwiedzający mogą zapoznać się z kopiami starej broni, dokumentów, obrazów itp. W sali ceremonialnej przedstawiono ekspozycję dotyczącą powstania Ludowego Wojska Polskiego w maju 1943 w Sielcach nad Oką. Zbiór medali i odznaczeń uzupełnia kolekcja sztandarów wojskowych oraz interesujących fotografii.
Sala główna poświęcona jest wyłącznie walkom o Wał Pomorski, ze szczególnym uwzględnieniem zdobycia samego Mirosławca. Najbardziej wyeksponowanym elementem jest diorama o rozmiarach 9,0x3,3 m, wykonana przez malarza Stefana Garwatowskiego. W celu dokładnego zobrazowania walk o miasto i jego okolice postarano się również o model plastyczny, z zaznaczonymi umocnieniami niemieckimi oraz kierunkami natarcia I Armii Wojska Polskiego. Całość uzupełniają fotografie, rozkazy bojowe, mapy, dokumenty, ulotki antyhitlerowskie, prasa wojenna i zbiór orderów. Ostatnia atrakcja to kolekcja uzbrojenia i umundurowania piechoty oraz kawalerii, jak też ilustracja walk o odzyskanie Pomorza, dostępu do Bałtyku, forsowania Odry i zdobycia Berlina.

Przed muzeum stoi Pomnik Pamięci 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki; 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego; Warszawskiej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte; 4 Pułku Czołgów Ciężkich.

Obok wojskowe samoloty; Widoczny na zdjęciu SU-22 UM3K upamiętnia 58 lat związku Mirosławca z lotnictwem wojskowym

Na uwagę zasługuje również współczesny pomnik, który poświęcono polskim lotnikom wojskowym. Napis na obelisku głosi "Matko Boska Loretańska wstawiaj się za nami; Lotnicy".

Pomnik Lotników przedstawia patronkę lotników unoszącą się na symbolicznym skrzydle, otoczoną smugami tworzonymi przez dwa samoloty – stylizowane Su-22, jakie latają nad Mirosławcem. Elementy te symbolizują wzajemną opiekę – Matka Boża Loretańska, unosząca się na skrzydle wyraża oddanie się lotników pod jej opiekę, a samoloty tworzące kulę wokół figury to symbol ochrony, jaką lotnicy otaczają swoją patronkę.

23 stycznia 2008 roku w pobliżu lotniska w Mirosławcu doszło do katastrofy wojskowego samolotu CASA, w której zginęło 20 osób. Upamiętnia ją pomnik ofiar.

(Fot. pomnika ofiar katastrofy wiew2, publikacja na podst. Licencji)



W Mirosławcu mieści się 12 Komenda Lotniska

Śladem pyrzyckich murów i baszt

Mimo, że atak wojsk sowieckich w 1945 roku zniszczył bądź nadszarpnął potężne fortyfikacje, to miasto Pyrzyce ( zachodniopomorskie) położone 60 km. od Gorzowa i 45 km. od Szczecina wyróżnia jeden z najciekawszych   systemów obwarowań w Polsce.

Od zarania dziejów miasto bogacąc się musiało zabezpieczyć się i zapewnić bezpieczeństwo swoim mieszkańcom. I tak w wieku XIII, XIV i XV otoczono je dwukilometrowymi murami, i 52 basztami. Imponująca jest wysokość murów. Sięga od 7 do 9 metrów, a ich grubość wynosi metr. Po wojnie II wojnie światowej część murów odrestaurowano. Do dziś zachowało się sześć baszt. Między innymi Sowia, Prochowa, Lodowa, Pijacka, Mnisza, Bańska. Razem z fosą i stawami młyńskimi mury niegdyś stanowiły dostateczne zabezpieczenie przed najazdami. W latach 1830–1845 wały zostały zamienione na promenadę spacerową, a fosy  częściowo zakopane i przeznaczone na ogrody.

Zachowane fragmenty systemu obronnego nadają dzisiejszym Pyrzycom specyficzny klimat.

Bardzo ciekawym, zachowanym elementem dawnych fortyfikacji są baszty.Jedna z nich,  potężna Baszta Sowia, przez wieki odchyliła się od pionu. Prawdopodobną przyczyną tej anomalii jest zamontowany na niej w wieku XVI hełm. W wieku XIX była atrakcją turystyczną stając się wieżą widokową.

Z wieku XV pochodzi Baszta Pijacka. Jej nazwa nieco zadziwia jednak ma swoje uzasadnienie. Mieściła się w niej bowiem średniowieczna "izba wytrzeźwień".

Mieszkańcy miasta byli bardzo praktyczni.Część czatowni przerobili na mieszkania dla biednych a część posłużyła im w innych niemilitarnych celach. Przykładem na zaradność jest powstała w XV–XVI wieku Baszta Lodowa, która pierwotnie miała funkcje obronne i więzienne stała się także przechowalnią lodu..Dawne lochy w dolnej kondygnacji wynajęte w XIX wieku na zamrażalnię mięsa. Odbudowana została  w latach 80. XX wieku.

W Baszcie Prochowej z wieku XV najniższe jej kondygnacje wykorzystywano jako składnicę prochu i amunicji. Mieścił się w niej także warsztat kowalski.

W krajobrazie pozostał tylko fragment Bramy Szczecińskiej, najpotężniejszej na Pomorzu Zachodnim.

Pyrzyce zniszczone w 90% podczas II wojny światowej kryją w sobie jeszcze wiele atrakcji turystycznych, które można obejrzeć TU

(Fot. 1,2 i ostatnie Brat, inne Zdjęcia z wolnych zasobów Wikipedii ze wskazaniem autora wykorzystano na podstawie licencji )

Perła Pojezierza Drawskiego, Czaplinek

Miasteczko położone jest w województwie zachodniopomorskim na przesmyku między dwoma jeziorami Czaplinek i Drawsko.
Czaplinek posiada piękny kompleks staromiejski w skład którego wchodzi rynek wraz z przyległymi do niego brukowanymi średniowiecznymi uliczkami. Dzięki temu czapliniecka starówka została wpisana do rejestru zabytków woj. zachodniopomorskiego.

Na rynku wznosi się najbardziej okazała budowla Czaplinka, kościół pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego, zwany też "dużym kościołem", wzniesiony w latach 1829-1832 na planie krzyża. Pierwotny wygląd świątyni uległ po II wojnie światowej znacznym zmianom. Zamurowano wejście główne od strony rynku, a także od strony południowej pozostawiając jedyne od strony zachodniej, wymieniono ceramiczną dachówkę na pokrycie z blachy miedzianej, a także zamontowano witraże.
We wnętrzu poczyniono także olbrzymie zmiany. Przede wszystkim zmieniono lokalizację ołtarza likwidując uprzednio drewniane empory. Wnętrze zdobią polichromie z lat pięćdziesiątych ub. wieku oraz rzeźby z lat osiemdziesiątych. Najcenniejszym zabytkiem są organy z 1862 roku wykonane w firmie Waltera Grünberga.
Tuż wejściu na plac rynku stoi tzw. rzeźba rybaka, prawdopodobnie symbolizującego dostatek ryb w okolicznych, bardzo czystych wodach.

Czaplinek kryje w sobie najcenniejszy zabytek. Jest nim tzw. "mały kościółek" pw. Trójcy Świętej wzniesiony na przełomie XIV i XV wieku w miejscu, gdzie podług wielu badaczy stał wcześniej stał zamek Zakonu Templariuszy.

Obecny kształt zawdzięcza przebudowie dokonanej w XVII wieku dokonanej po wielkim pożarze w 1725 roku. Jego surowa bryła ukryta za kamiennym płotem posiada w swym wnętrzu niesamowite skarby między innymi baldachimowy ołtarz z wieku XIII i ścienne polichromie z wieku XIV. Pod drewnianą podłogą znajduje się krypta z ustawioną tam jedną jedyną trumną. Niestety nie wiadomo kto i kiedy został w niej pochowany.
Kościół posiadał w przeszłości wieżę, która uległa zniszczeniu podczas pożaru i nie została odbudowana. Nowe dzwony zamówiono u ludwisarzy kołobrzeskich i zawieszono w 1730 roku na drewnianej dzwonnicy, zwanej kozłową, tuż obok kościoła.

Ciekawostką jest łaciński napis na jedynym "czynnym" dzwonie, który w swobodnym przekładzie oznacza " Ten, który po raz drugi przez smutne wydarzenia zniszczony ogniem został odtworzony został przez Christiana Heina, kanonika katedralnego poznańskiego, plebana Czaplinka i sekretarza króla polskiego"

Czaplinek, z uwagi na położenie stanowi jeden z głównych ośrodków turystycznych Pojezierza Drawskiego.Wpływa na to bogato ukształtowana rzeźba terenu, będąca dziełem lodowca, jeziora, lasy i czyste powietrze. Baza turystyczna jest bardzo rozbudowana. Wokoło są dobrze zagospodarowane ścieżki przyrodnicze, szlaki piesze, a sam Czaplinek jest miasteczkiem stanowiącym węzeł szlaków rowerowych, a szlaki te liczą ponad 600 km.
Symboliczne rzeźby rowerowe pełniące np. funkcję kwietników można spotkać na czaplinieckim rynku...

W jednym ze wcześniejszych postów dotyczących Pojezierza Drawskiego wspominałam o Janie Pawle II, który je ukochał. Nie omieszkam jednak wspomnieć przy okazji tego posta raz jeszcze o ważnym wydarzeniu związanym z Nim i z Czaplinkiem.

Dnia 3 października 2003 roku, Rada Miejska w Czaplinku nadała Papieżowi Janowi Pawłowi II tytuł Honorowego Obywatela Miasta, zaś dwa lata później 3 czerwca 2005 roku w 50 - tą rocznicę pierwszego spływu kajakowego rzeką Drawą odsłonięto na brzegu jeziora Drawsko w Czaplinku pomnik.

Figura papieża umieszczona jest na głazie, który kształtem przypomina kajak. Na kamieniu znajduje się napis - „Odtąd ludzi będziesz łowił”.

W pobliżu warto zobaczyć RUINY ZAMKU DRAHIM